"คนทุก Gen
ล้วนมีปัญหา/มีความทุกข์ ในแบบของตนเอง"
อย่างไร?
และ
แนวทางการดูแลใจที่เหมาะสม คือ อะไร?
เรียนรู้...เพื่อเข้าใจ
--------------------------------
ในช่วงนี้มีคนพูดถึงมุมมองและความแตกต่างของคน Gen ต่างๆ
ซึ่งเป็นธรรมชาติที่คนเติบโตมาต่างกัน
ตามเหตุปัจจัยในชีวิต และ สภาพสังคม
จะมี Mindset มุมมองต่อชีวิตแตกต่างกัน
ในคนทุก Gen
ล้วนเผชิญทั้งความทุกข์ และ มีความสุข
ในรูปแบบที่แตกต่างกัน
ในบทความนี้ จะกล่าวถึง
ในความยากลำบากของคนแต่ละ Gen
ทั้งในการเติบโต และ สถานการณ์ปัจจุบัน
และ แนวทางการดูแลจิตใจ
เพราะไม่ว่าจะเป็นคน Gen ไหน
สุดท้ายทุกคน เป็น "เพือนทุกข์" เหมือนกัน
-------------------------------------
#หมายเหตุ
[ภายใต้การเกิดในยุคเดียวกัน Gen เดียวกัน
แต่แต่ละคนจะมีความเป็นปัจเจกของตนเอง
ที่แตกต่างกัน
ตามที่มาของครอบครัว
สภาพแวดล้อมที่ไม่เหมือนกัน
และ
ความเป็นปัจเจกส่วนบุคคล
เช่น บุคลิกนิสัย
ประสบการณ์ชีวิต
ซึ่งล้วนแตกต่างกันไป
ตามเหตุปัจจัยของชีวิต
แม้จะอยู่ใน Gen เดียวกัน
แต่อาจไม่เหมือนกันได้
บทความนี้
จึงกล่าวในลักษณะภาพรวมๆ
ที่เกี่ยวกับกับบริบทสังคมส่วนใหญ่ในยุคนั้น]
------------------------------------------
1. ปัญหาและความทุกข์ตามยุคสมัย
Silent/Baby Boomer (เกิดก่อน 1964)- การเติบโต
: โตมาในยุคหลังสงครามโลก
มีความ "ข้าวยากหมากแพง"
สาธารณูปโภคยังขาดแคลน
หลายที่ยังไม่มีไฟฟ้า ไม่มีน้ำประปา
หลายบ้านไม่มีห้องน้ำเป็นของตนเอง เป็นต้น
อาหารมีจำกัด
หลายคน "อดมื้อกินมื้อ" "กินไม่อิ่ม นอนไม่อุ่น"
และ สิ่งอำนวยความสะดวกมีจำกัด
- ความทุกข์ในโลกปัจจุบัน
: ทุกข์จากความมั่นคงในวัยเกษียณ
การเปลี่ยนแปลงทางสุขภาพร่างกาย
ความรู้สึกว่าบทบาท คุณค่า ในครอบครัว หรือ สังคมลดลง
การตามเทคโนโลยีไม่ทัน และ หลายคนกลายเป็นเหยื่อ
--------------------------------
Gen X (1965–1980)- การเติบโต
:โตในยุคการก้าวเข้าสู่สังคมอุตสาหกรรม
เศรษฐกิจเริ่มแข่งขันสูงขึ้นๆ
การหย่าร้างเพิ่มกว่ายุคก่อน
โตในระยะเริ่มต้นของเทคโนโลยี
สิ่งอำนวยความสะดวกเริ่มมีมากขึ้น
มีโอกาส "กินอิ่มนอนอุ่น" มากขึ้นกว่าคนรุ่นก่อน
- ความทุกข์ในโลกปัจจุบัน
: ทุกข์จากความกดดันในการสร้างสมดุล
ระหว่างงานและครอบครัว
ความเป็นคนกลางระหว่าง Gen ก่อน กับ Gen ใหม่
ความกังวลด้านการเงิน
อยู่ในช่วงวัยที่กำลังแบกทุกอย่าง
ทั้งความรับผิดชอบเรื่องงาน และ เรื่องส่วนตัว
รวมถึงเรื่องปัญหาสุขภาพร่างกายที่ค่อยๆมีมากขึ้น
และ
การปรับตัวกับเทคโนโลยีใหม่ๆ
ที่เปลี่ยนแปลงเร็วมากตลอดเวลา
----------------------------------
Gen Y / Millennials (1981–1996)- การเติบโต
โตช่วงยุคโลกาภิวัตน์
อินเทอร์เน็ตเริ่มเกิดขึ้น และ แพร่หลายอย่างรวดเร็ว
ค่าครองชีพสูงขึ้นอย่างชัดเจน
ความมั่นคงการงานเริ่มลดลง
และ การรับมือกับเทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงเร็ว
อาหาร และ สาธารณูปโภค
มีพอเพียงมากขึ้นกว่าคนรุ่นก่อนอย่างเห็นได้ชัด
ชีวิตมีตัวช่วยให้ความสะดวกสบายมากขึ้น
ความทุกข์ในโลกปัจจุบัน
: ทุกข์จากความไม่มั่นคงทางอาชีพ
ค่าใช้จ่ายสูง ความคาดหวังต่อชีวิตที่สูง
(ทั้งจากตนเองและสังคม)
เปรียบเทียบตนเองในโซเชียลมีเดีย
มากกว่าคนรุ่นก่อน
และ การตามหาความหมายของชีวิต และ คุณค่าในตน
จนทุกข์ก็มี
-------------------
Gen Z (1997–2012)- การเติบโต
: โตในยุคโซเชียลมีเดียเต็มรูปแบบ
โลกเชื่อมต่อทันที
ข้อมูลท่วมท้น
การแข่งขันสูง
อาหารและสิ่งอำนวยความสะดวก
มีมากมาย และ หลากหลาย
มีตัวเลือกตามต้องการมากขึ้น
จนหลายครั้งเกิดปัญหาเลือกไม่ถูก
- ความทุกข์ในโลกปัจจุบัน
: ทุกข์จากความกดดัน
เช่น ด้านการเรียน ด้านการทำงาน
เพราะ การแข่งขันสูง(มาก)
เกิดภาวะโดดเดี่ยวทางสังคมมากกว่ายุคก่อน
และ ผลกระทบด้านจิตใจจากโซเชียลมีเดียรุนแรงกว่าคนยุคก่อน
จากข้อมูลข่าวสารที่ล้นหลาม
การเปรียบเทียบกัน
การแย่งชิงพื้นที่ ทั้งเพื่อการอยู่รอดและความเป็นเลิศ
การพยายามหาตัวเอง(มากเกินไป) จนกลายเป็นความหมกมุ่นกับตนเองก็มี
---------------------------
Gen Alpha (2013–ปัจจุบัน)- การเติบโต
: โตขึ้นมาพร้อมๆ กับ "AI"
เทคโนโลยีสมาร์ททุกด้าน
ข้อมูลและเทคโนโลยีรอบตัวมากมายตั้งแต่เล็ก
การเรียนรู้มีความหลากหลาย
และ อาจรวดเร็วจนรู้สึกเร่งรัดได้
- ความทุกข์ในโลกปัจจุบัน
: ขณะนี้ คน Gen นี้ ยังเด็กมาก (อายุ 12 ปีลงไป)
สิ่งที่เริ่มพบ
คือ การเผชิญกับสภาพแวดล้อมที่เร่งรัด
เทคโนโลยีที่เข้ามามีบทบาทกับจิตใจจนแยกกันยากมากขึ้น
และ
การเลี้ยงดูที่มีความคาดหวังสูงกว่าที่คนรุ่นก่อนเคยได้รับ
---------------------------------
2. จุดร่วมของความทุกข์ในทุก Gen"เพือนทุกข์"
- ทุกข์จากความต้องการการยอมรับ
และ หลายคนในทุก Gen
รู้สึกว่าตนไม่ได้รับเท่าที่หวัง....
- ทุกข์จากการเปลี่ยนแปลงที่ควบคุมไม่ได้
เช่น เศรษฐกิจ เทคโนโลยี สุขภาพ ผู้คน สังคม
- ทุกข์จากความเปราะบางด้านความสัมพันธ์
ทั้งในครอบครัว แฟน เพื่อน ที่ทำงาน คนข้างบ้าน เป็นต้น
- ทุกข์จากคำถามเรื่องความหมายชีวิต
(meaning & purpose)
ซึ่งอาจแตกต่างกันในแต่ละช่วงวัย
------------------------------------
3. แนวทางการดูแลจิตใจแม้การเติบโต และ ความทุกข์
อาจมีจุดแตกต่างกัน
ตามที่มา และ บริบท
แต่สิ่งที่ทุก Gen ต้องการ และ การดูแลใจ
ล้วนมีจุดร่วมเดียวกัน
เนื่องเพราะ ทุกคนล้วนเป็นมนุษย์ เหมือนกัน
แนวทางการดูแลใจดังนี้
1. การฝึกสติและการรู้สึกตัว(Self-Awareness and Mindfulness)
จะช่วยให้ใจสามารถรับมือกับความทุกข์ได้ดีขึ้น
ด้วยความเข้าใจตนเอง และ สิ่งรอบตัวมากขึ้น
2. การมีความสัมพันธ์ที่ดีเช่น กับคนในครอบครัว เพื่อน สังคม หรือ ชุมชนออนไลน์
จะช่วยเพิ่มพลังใจ
และ ความรู้สึกอบอุ่นใจจากการมีมิตรภาพที่ดี
3. การตั้งเป้าหมายที่เหมาะสมกับบริบทชีวิต สอดคล้องกับคุณค่า และ สิ่งที่ตนให้ความหมายจะช่วยลดความคาดหวังที่เกินจริง
และ
มีหมุดหมายชีวิตที่มีคุณค่าและความหมายกับจิตใจ และ ชีวิตอย่างแท้จริง
จะช่วยให้ชีวิตไม่หลงทางไปกับเสียงและความกดดันจากสิ่งภายนอก
4. การหมั่นดูแลสุขภาพกายและใจอย่างสม่ำเสมอพื้นฐานสำคัญของชีวิตที่ดี
คือ การมีสุขภาพกาย และ สุขภาพใจที่แข็งแรง
5. การฝึกเรียนรู้สิ่งที่เกิดขึ้นในชีวิตโดยเฉพาะเมื่อเจอเรื่องที่ไม่ดีต่อใจ
ด้วยการฝึกเปลี่ยนคำถาม
จาก “ทำไมเรื่องนี้ จึงเกิดกับฉัน”
เป็น “เราได้เรียนรู้อะไรจากเรื่องนี้ได้บ้าง”
เพราะ ไม่ว่าชีวิตจะเจออะไร
การเรียนรู้จากมัน
คือ การกำลังนำสิ่งที่ดีกว่าสู่ชีวิตต่อไป
------------------------------
ท่านใดสนใจแนวทาง
การฝึกสติ เท่าทันสภาวะในใจสามารถติดตามอ่านได้ทางบทความนี้ค่ะ
https://web.facebook.com/photo/?fbid=464089635976557&set=a.218683673850489
หรือ รับฟังได้ทางลิงค์นี้ค่ะ
https://youtu.be/VLEZ6nzx4F8
การฝึกความรักความเมตตาต่อตนเองสามารถติดตามอ่านได้ทางบทความนี้
https://web.facebook.com/photo/?fbid=304139318638257&set=a.218683667183823
หรือ รับฟังได้ทางลิงค์นี้ค่ะ
https://youtu.be/Z2vvM_b5NE4
บทความโดย ผศ.พญ.ทานตะวัน อวิรุทธ์วรกุล
-------------------------------------
ท่านใดสนใจรับฟังเสียงบรรยายบทความนี้สามารถติดตามรับฟังได้ทางลิงค์นี้ค่ะhttps://youtu.be/cVSPpRvmTrA
#เข้าใจธรรมชาติชีวิต
#เข้าใจธรรมชาติจิตใจ
#ยิ่งโตยิ่งสุข
